TFF Harcama Limiti Tartışmaları

Türkiye Futbol Federasyonu 2019 Eylül ayı itibariyle ülkemizde Harcama Limiti uygulamasını devreye sokmuştu. TFF’nin VAR uygulaması ve yabancı sınırı konularında aldığı kararlar gibi bu konuda aldığı kararlar da oldukça tartışılıyor. Özellikle geride bıraktığımız Ocak 2021 ara transfer dönemi sonrası tartışmalar iyice zirve yaptı. Beşiktaş’ın sosyal medya üzerinden başlattığı #UefaTurkishFootballCheckOver etiketi Beşiktaş’ı haklı bulan pek çok Anadolu kulübünden de destek buluyor. Peki Harcama Limiti uygulamasının detayları neler, tartışmalar nasıl başladı, nereye gidiyor? Gelin birlikte inceleyelim.

TFF Harcama Limiti Nedir?

TFF Eylül 2019’ta aldığı kararla ülkemizdeki futbol takımlarına Finansal Fair Play kuralları gereğince harcama limitleri belirlemeye başladı. Kulüplerin başarı durumlarına göre belirlenecek bu limit kararının alınmasında ana sebep şüphesiz son yıllarda kulüplerimizin UEFA’dan aldığı finansal fair play cezalarıydı. TFF burada UEFA’dan sorumluluğu alarak kulüplerin mali dengesizliklerinin önüne geçebilmek amacıyla yapılan transferleri, ödenen maaşları ve giderleri belli bir kalıp içerisinde tutmaya çalışacağını açıkladı. Her kulüp için belirli bir harcama limiti belirlendi ve kulüplerin bu limiti aşması durumunda puan silme, kadro sınırlama cezası, transfer yasağı gibi cezalar uygulanacağı açıklandı.

Harcama limitlerinin belirlenmesi sırasında temelde kulüplerin bir önceki sezon ki lig sıralamaları esas alınıyor. Bu esas üzerinden kulüplere bir sonraki transfer döneminde harcama limitleri belirleniyor. UEFA’nın da onay verdiği bu kural 2019-20 sezonundan bu yana bir şekilde uygulanmaya çalışılıyor.

Uygulanacak Cezalar Neler?

TFF ilk olarak her kulüp için belirlediği harcama limitlerinin aşılması durumunda aşağıdaki cezaları uygulayacağını açıklamıştı:

  • Harcama Limitlerinin %5’ini aşan kulüplere ihtar cezası,
  • Harcama Limitlerinin %10’unu aşan kulüplere kadro sınırlama cezası,
  • Harcama Limitlerinin %20’sini aşan kulüplere 1 puan silme ve transfer yasağı,
  • Harcama Limitlerinin aşımı %25 olan kulüplere 2 puan silme, transfer yasağı ve para cezası,
  • Harcama Limitlerinin %25’ten daha fazlasını aşan kulüplere 3 puan silme, transfer yasağı, para cezası ve başka cezalar.

Peki TFF şimdiye kadar bu cezalarda herhangi bir uygulama yetkisi gösterdi mi? Cevabı hayır. İşte isyanda tam olarak burada başlıyor. Harcama limitlerini harfiyen uygulayan kulüpler uygulamayan kulüplere ceza verilmemesini, ülkede her takımın güllük gülistanlık bir şekilde yönetiliyormuş gibi gösterilmesini kabullenmiyor ve konuyu UEFA’ya tam da burada taşıyor.

Harcama Limiti Üzerinden Yaşanılan Tartışmalar

Harcama limiti üzerinden ilk tartışma Fenerbahçe üzerinden çıkmıştı. İlk belirlenen harcama limiti listesinde limiti 206 milyon 431 bin 081 TL olan Fenerbahçe, 31 Ekim 2019’da KAP’a yapılan bildirimde oyuncu ve teknik ekip giderini 412 milyon 734 bin TL olarak açıklamıştı. Harcama limiti üzerinden tekrar tanımlayacak olursak Fenerbahçe limitin en üst noktası olan %25 sınırını oldukça aşmış sayılıyordu.

Bu tartışmalar sürerken ülkemizde yapılandırma haberleri çıkmaya başladı. Fenerbahçe kulüplerin zorla yapılandırmaya girmeye teşvik edildiğini ve sunulan planların düzenli gözükmediğini açıkladı. Fenerbahçe’nin savunduğu görüşe göre yapılandırmalar yapılsa bile 4 büyükler bu kadar borç batağındayken şimdi ceza verilmese dahi önümüzdeki sezonlarda bütün kulüpler ceza almaya başlayacaktı. Fenerbahçe bu sebepten ötürü TFF ile ciddi polemiklere girdi.

Tüm bu durumların devamında TFF bir açıklama yayınlayarak harcama limitinin ilk kez uygulanmasından dolayı kulüplerin zorluk çektiğini kabullendi bu sebeple ilk sefere mahsus olmak üzere kulüplere %30’a kadar limit aşımına ceza verilmeyeceğini açıkladı. Ardından da bu karar %40 olarak revize edildi. Sonraki sezonlar için ise sapma tutarlarında ceza kıstasının %15 olduğu açıklandı.

Bu kararın ardından Türkiye Bankalar Birliği Konsorsiyumu ile yapılan anlaşma planları da revize edildi ve daha uzun vadeye yayıldı. Böylece ülkemizde harcama limitini aşan herhangi bir kulüp kalmadı. En azından medya üzerinden Türkiye kamuoyuna aktarılan son durumlar bu şekilde.

Transfer Oyunları

Bankalar Birliği ile yapılan anlaşmalar buzdağının sadece görünen kısmı. TFF’nin belirlediği bu harcama limiti sisteminde en çok dikkat çeken kısımlar şüphesiz transfer dönemleri olacaktı. Kulüplerde, madem şartlar böyle diyerek sistemin açıklarını bulmaya başladı. İşte Beşiktaş’ın başlattığı tartışmada tam olarak buraya dikkat çekmeye çalışıyor.

Son dönemlerde sadece Süper Lig’te değil alt liglerde de kulüpler Harcama Limiti kurallarını oldukça esnetmeye başladı. Bunu yapabilmek için ilk olarak oyuncuların maaşları Euro ve Dolar bazından TL bazına sabitlenerek kur artışından kaynaklı borçların artmasının önüne geçilmeye çalışıldı. Ardından maaşlar düşük gösterilmeye çalışıldı. Ardından değeri o kadar da yüksek meblağlara ulaşmayacak oyunculara ilginç bonservis bedelleri ödenmeye başlandı. Gelin neler oldu bu süreçte tekrar inceleyelim, son beş yılda ülkemizde UEFA FFP ve TFF Harcama limiti üzerinden neler yaşanmış, takımlar en çok hangi konularda birbirleriyle zıt düşmüş birlikte bakalım.

Ertuğrul Taşkıran’ın Fenerbahçe’den Boluspor’a Transferi

2017 yılında Fenerbahçe yedek kalecisi Ertuğrul Taşkıran’ı 1 milyon euro bonservis bedeliyle TFF 1.Lig ekibi Boluspor’a satmıştı. Fenerbahçe’nin bu transferi UEFA’nın FFP kurallarına takılmamak için yapmış olabileceği fikri diğer pek çok takım tarafından tepki çekmişti. Konuyla ilgili Ertuğrul Taşkıran ise: ”Bu süreç benim performansımı etkilemedi. Sonuçta o benim tercim değildi. O dönemin şartlarında bana yapmam gerekilen şey altyapısından yetiştiğim kulübün yöneticileri tarafından söylendi. Ben onu tercih olarak yapmadım, büyüklerimin bana söylediği bir görev olarak gördüm ve gerçekleştirdim.” beyanında bulunmuştu. 2.ligte yer alan bir kulübün 1 milyon € bonservis bedeli ödeyerek yedek konumunda bir oyuncuyu alması halen ülkemizde tartışması süren bir konu.

Fatih Terim’in Maaşı

İkinci tartışma 2017-18 sezonunda Fatih Terim’in maaşı üzerinden çıkmıştı. Bu tartışmaya göre Galatasaray Fatih Terim’in maaşını 1905 TL göstererek mali fair play ve harcama limiti üzerinden kendisine kar bırakmaktaydı. Özellikle A Milli Takım’ı çalıştırdığı dönemlerde ve Galatasaray’daki önceki dönemlerinde Türkiye’de en çok kazanan Teknik Direktörlerden birisi olan Fatih Terim’in 1905 TL maaşı kabul ettiği diğer takım taraftarları tarafından pek kabul görmedi. Bu konuda aslında bir doğru var bir de yanlış yayılan bilgi var.

Evet Fatih Terim yeniden geldiği 2017-18 sezonu ikinci yarısından itibaren o sezon lig bitene kadar aylık 1905 TL maaş almayı kabul etti. Fakat bu temsili bir rakamdı. Galatasaraylı Fatih Terim’in takımına geri dönmesi, form durumu bakımından kötü durumdaki Galatasaray’a moral olması amacıyla alınmış bir karardı. O dönem yapılan kontratta ve KAP’a yapılan bildirimde Fatih Terim’in 2017-18 sezonu ilk yarısı için 1 milyon €, 2018-19 sezonunda ise 2 milyon € maaş alacağı açıklanmıştı. Sonradan KAP’a yapılan bildirim düzeltme bildirimiyle Fatih Terim’in 2017-18 sezonu ikinci yarısında aylık 1905 TL, 2018-19 sezonu için ise 3 milyon € maaş alacağı, şampiyon olunması durumunda ise 500 bin € şampiyonluk bonusu alacağı şeklinde belirtilmişti. 2018-19 sezonunu çifte kupayla kapatan Galatasaray Fatih Terim ile 2+3 yıllık yeni bir sözleşme imzalandığını ve maaşının ise yıllık 18 milyon TL olduğunu açıklamıştı. Fatih Terim’in güncel maaşı şuanda bu değere karşılık geliyor.

Diğer Tepki Çeken Transferler

En çok bu iki olay üzerinden dönen harcama limiti tartışmaları ülkemizde genellikle yapılan transferler üzerinden dönüyor. Ülkemizde futbola bir din gibi bakıldığı yadsınamaz bir gerçek. 4 büyükler özelinde ise rekabet son yıllarda iyice yükseldi. Artık 4 büyüklerden herhangi bir takımın transferini diğer 3 takımın taraftarları Harcama limiti ve Mali Fair Play’e tepki çekerek yorumluyor. Durum böyle olunca tartışmalar bir türlü sonlanmıyor. Son dönemlerde 4 büyüklerin taraftarlarının birbirine en çok tepki gösterdiği transferler şu şekilde:

Allahyar Sayyadmanesh Fenerbahçe >> Zorya: 1.5 milyon € kiralama ücreti
Atınç Nukan Beşiktaş >> RBL: 5+1 milyon € transfer ücreti
Mame Thiam Kasımpaşa >> Fenerbahçe: Ücretsiz transfer
Fatih Öztürk Kasımpaşa >> Galatasaray: Ücretsiz transfer
Erencan Yardımcı Galatasaray >> Eyüpspor 4.2 milyon TL transfer ücreti
Mesut Özil Arsenal >> Fenerbahçe: Maaş konusunda tartışmalar
Falcao Monaco >> Galatasaray: Maaş konusunda tartışmalar
İrfan Can Kahveci Başakşehir >> Fenerbahçe: Bonservis bedeli üzerinden tartışmalar

Son dönemlerde bizim aklımıza gelen taraftarların rakiplerine en çok tepki gösterdiği konular bu şekilde. Siz de aklınıza gelen diğer durumları yorumlar kısmından bizimle paylaşabilirsiniz. Yazımızın son kısmında sizinle kulüplerimizin şimdiye kadar belirlenen harcama limitlerini paylaşıyoruz. Özellikle son dönemlerde yeniden alevlenen 1959 öncesi şampiyonluklar tartışması henüz bitmemişken bakalım bu durumun sonucu nereye bağlanacak. Bir başka incelemede görüşmek üzere.

2019-20 Sezonu Harcama Limitleri

Yaz transfer dönemi (2.9.2019)
Ocak Transfer Dönemi (31.12.2019)

2020-21 Sezonu Harcama Limitleri

Yaz transfer dönemi (4.8.2020)
Ocak Transfer Dönemi (4.1.2021)

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir